Učestalost AD je porasla za 3-5x u poslednjih tridesetak godina.
Autor: dr. Nevena Tešović, specijalista dermatovenerologije
Atopijski dermatitis ( AD ) je hronična upalna bolest kože koju karakteriše suva koža, crvenilo i svrab.
Učestalost AD je porasla za 3-5x u poslednjih tridesetak godina.
Najčešće se prvi put javlja između trećeg i šestog mjeseca života.
Kod većine pacijenata simptomi bolesti se povuku do puberteta, ali određeni broj oboljelih ima doživotne tegobe.
Mehanizam nastanka AD nije u potpunosti razriješen. Mnogobrojni faktori utiču na nastanak AD.
To su prvenstveno:
- Naslijeđe – Djeca roditelja oboljelih od ove bolesti imaju veliku mogućnost da će razviti AD
- Značajnu ulogu imaju i alergeni iz okoline (inhalatorni i nutritivni)
- Disbalans hidrolipidne barijere kože, odnosno povećana propustljivost kožne barijere, zbog čega se koža suši i sklonija je upalama. Zbog pojačane propustljivosti dolazi i do ulaska čestica raznih alergena i iritansa, tako da kod osoba koje imaju problema sa alergijskim bolestima to dovodi do sezonskih pogoršanja stanja kože.
- Imunološki odgovor bolesnika
Od spoljašnjih faktora sredine, koji djeluju kao okidači, najčešće se spominju:
- Iritansi: sapuni, deterdženti, vuna
- Inhalatorni alergeni: kućna prašina, polen, grinje, životinjska dlaka…
- Nutritivni: jaja, riba, kravlje mlijeko, soja…
Simptomi zavise od starosne dobi, međutim, svrab je redovno prisutan i intenzivan je.
- Infantilna faza AD je od 3. mjeseca do 2. godine života. Promjene su lokalizovane prevashodno na konveksnim dijelovima lica (čelo, obrazi, brada) u vidu crvenih plaža grube kože sa sitnim bubuljicama. Znatno rjeđe, mogu postojati i promjene na trupu i ekstremitetima u vidu crvenih „pečata“.
- U dobi od 2. do 12. godine života, kožne promjene su lokalizovane na unutrašnjim stranama velikih pregiba (laktovi, koljena) kao i na zadnjoj strani vrata, u vidu svijetlo smeđih plaža grube i suve kože uz lihenifikaciju, odnosno pojačan kožni crtež i izražen subjektivni osjećaj svraba, tako da su tragovi češanja redovna pojava. Tok bolesti je uglavnom dugotrajan te se smjenjuju periodi poboljšanja i pogoršanja.
Važno je naglasiti i pojavu atopijskog marša koji označava prelaz iz jedne u drugu atopijsku bolest. Atopijski marš počinje u dojenčadi kao atopijski dermatitis – u tom smislu on postaje „ulazna tačka“ za kasniji razvoj atopijskog rinitisa i bronhijalne astme. Što bolesni ima teži oblik AD, veći je rizik od nastanka bronhijalne astme.
Terapijski pristup je krajnje individualan. Liječenje i njega kože su neophodni i dugotrajni.
Terapija je simptomatska i usmjerena protiv tri osnovna elementa bolesti: suve kože, svraba i superinfekcije.
Savjetuje se kupanje u mlakoj vodi uz upotrebu blagih uljanih kupki kao i redovna upotreba emolijentnih krema za njegu kože.
U početnoj fazi se koriste kortikosteroidne kreme, koje se, bez obzira na dobar učinak svih simptoma atopijskog dermatitisa, ne smiju koristiti neprekidno duži vremenski period zbog mogućih neželjenih dejstava (istanjenje kože, proširenje krvnih sudova).
U slučaju bakterijske superinfekcije, lokalno se nanose antibakterijske masti.
Dodatni savjeti
Potrebno je izbjegavati iritirajuće faktore koji mogu dovesti do pogoršanja bolesti, a to su najčešće vunena odjeća, prehladno vrijeme, emocionalni stres, boravak u pregrijanim prostorijama kao i upotreba neodgovarajućih kozmetičkih preparata.
Kod osoba sa AD korisnim se pokazao boravak na moru uz obavezno izbjegavanje dužeg izlaganja suncu.
Sponzor teksta: Amicus pharma
