Zašto je moguće „pisati  po  koži“ i zašto ostaju crveni tragovi na koži nakon češanja?

Zašto je moguće „pisati  po  koži“ i zašto ostaju crveni tragovi na koži nakon češanja?

Zašto je moguće „pisati  po  koži“ i zašto ostaju crveni tragovi na koži nakon češanja?

 Crveni dermografizam se najčešće  javlja  kod nervoznih osoba, kod  osoba sa  vrlo osjetljivim nervnim sistemom

 

Piše: Prof.  Dr.  Sc.  Naima  Mutevelić Arslanagić, DermaClinica  centar

Biografija

Prof. dr. Naima Arslanagić je redovni  profesor na Katedri za Dermatovenerologiju te je i šef  Katedre  za  Dermatovenerologiju. Također je predsjednik Udruženja dermatovenerologa BiH

Magistrirala je na temu: „Antitijela prema alfa hemolizinu stafilokoka u serumima pacijenata sa stafilodermijama“ , Medicinski fakultet, Sarajevo, 1982

Doktorirala je na temu „Praćenje imunoloških parametara kod oboljelih od psorijaze“, Medicinski fakultet, Sarajevo, 1986

ČLANSTVO U ZNANSTVENIM I STRUČNIM UDRUŽENJIMA

  • Član Nastavno naučnog vijeća Medicinskog fakulteta u Sarajevu
  • Član Nastavno-naučnog vijeća Stomatološkog fakulteta  u Sarajevu
  • Član Nastavno-naučnog vijeća NIR-a
  • Član Odbora Internih disciplina Akademije Nauka i Umjetnosti (ANU) BiH
  • Član Odbora za maligne tumore Akademije Nauka i Umjetnosti ANU BiH
  • Član Odbora za mikologiju Akademije Nauka i Umjetnosti ANU BiH
  • Predsjednik Udruženja dermatovenerologa pri saboru ljekara BiH
  • Predsjednik Ispitne komisije za polaganje specijalističkih ispita
  • Član EADV
  •  International Advisory Board Dermatopatoloji Dergesi (Ankara )

 

 

Koža je najveći organ ljudskog organizma,  dobro snadbjevena krvi i  nervnim završecima. U odnosu  na  naše druge organe, promjene na koži vidljive su  već golim okom. Ponašanje  promjena  na  koži  može pratiti  svaka osoba  sama na  sebi. Nažalost,   promjene  su  dostupne i  oku  okoline, a  naročito znatiželjnika od kojih  su mnogi često   zluradi. Zbog  toga  su  osobe  sa  promjenama  na koži  dodatno hendikepirane. Ponekad  su promjene  na  koži  naizgled sasvim bezazlene, kratko traju,  ali upravo  zbog  svoje  vidljivosti, predstavljaju    psihičko  opterećenje za takvu osobu. Za  stručnjaka, dermatologa, i takve  prolazne, naizgled  bezazlene promjene,  predstavljaju ipak    pokazatelj  za  dodatne  pretrage  kako  bi se ustanovio tačan  uzrok  njihovog nastanka.  Takva jedna promjena  je  dermografizam,  mogućnost  pisanja  po koži.

 

Kako se manifestuje  dermografizam

Nakon    namjernog  ili nenamjernog   povlačenja po koži  nekim   predmetom, vršcima  prstiju ili   nakon češanja,   duž   dodirnutih mjesta , ostaje   crvena  pruga. To je  crveni dermografizam i on  je naročito upadan.  Crvena  pruga nije  u samom nivou kože. Ona je  blago  izdignuta iznad   nivoa kože.  Istovremeno    se najčešće  javlja i  svrbež  duž takvog mjesta.  Koža  vrata    je  jedno  od  čestih  mjesta   gdje  se  vidi  dermografizam, mada  se  dermografizam  može pojaviti, i  namjerno izazvati  na  bilo kojem  drugom dijelu kože.

Dermografizam traje  dvadesetak minuta i  povlači se  spontano bez ikakvog traga.   Ako je  svrbež izrazito  intenzivan, onda   osoba   mora uzeti i  neki od  antihistaminika, lijekova koji se upotrebljavaju u liječenju urtikarije.  Dermografizam  se   po   jednom dijelu    mehanizma  nastanka,  može   svrstati u jednu posebnu  vrstu urtikarija, tzv.  fizikalnih  urtikarija, mada mu je   mehanizam  nastanka  nešto  složeniji.

Za  razliku od  crvenog  dermografizma,  bijeli  dermografizam  ima iste  karakteristike,  samo, kao što mu i samo ime kaže, manifestuje  se bijelim prugama   duž mjesta povlačenja   zatupastog  predmeta ili vrhova  prstiju.

Zašto nastaje  dermografizam

Crveni dermografizam  se   najčešće  javlja  kod   nervoznih osoba, kod  osoba  sa  vrlo osjetljivim nervnim sistemom. Zbog  prevelike  nervne  osjetljivosti, dolazi  do širenja  sitnih  krvnih  sudova u koži, kapilara, što ima za  rezultat  crvenilo i blago  oteknuće  duž mjesta  mehaničkog pritiska. Istovremeno, sve  su  to razlozi i za pojavu  svrbeža  duž   dotičnih mjesta.

Osobe  sa   crvenim  dermografizmom  mogu  i inače  odavati u svakodnevnom kontaktu,  nervozne osobe, koje   “planu”  za  sitnicu. Međutim,   mnogo  češće  su  to naizgled    veoma mirne osobe,   one osobe  koje   dosta  toga  što im ne prija ili što ih nervira “drže” u  sebi, žele  na  svoju okolinu ostaviti utisak  tolerantnih osoba,   ali  ih vlastita koža  izdaje.  To  ih  dodatno nervira i ulaze u začarani krug.

Crveni dermografizam  može  da  bude  jedan od prvih pokazatelja poremećaja  rada štitne žlijezde.  Daleko češće  se javlja kod osoba  sa  pojačanim radom  štitne  žlijezde,  znatno  rjeđe  u stanjima   smanjene   funkcije štitne  žlijezde.

Osobe, odnosno  bolesnici, koji su  iznureni nekom hroničnom, dugotrajnom  bolesti, bilo koje  prirode, takođe  imaju  crveni dermografizam .

Premorene  osobe, naročito  psihički premorene  i  psihički iznurene  osobe , često imaju crveni dermografizam. Fizički premor  može   takođe  imati za rezultat  crveni dermografizam, ali u  znatno manjem procentu u odnosu na  psihički premor.

Bijeli  dermografizam  javlja  se kod jedne  specifične  skupine  bolesnika,  a  to su  bolesnici koji  boluju od  atopijskog  dermatitisa. Bijeli dermografizam, kod  bijele  rase, manje  je uočljiv, pa samim tim   manje  dodatno irtira   osobu sa  bijelim dermografizmom.

Kako  se liječi  dermografizam

Oba  tipa  dermografizma, znak  su određenih poremećaja  regulacije  koja postoji između nervnih  ćelija i krvnih sudova kože.  Dermografizam, naročito  crveni,  dodatno opterećuje   osobu, jer  otkriva  to  stanje, koje  ona  na   svaki način želi prikriti.

Crveni dermografizam,  ako  se utvrdi  da  se radi  samo o neurovegetativnom poremećaju, liječi se primjenom   psihosedativa i  antihistaminika  per os. Lokalna terapija ima malo ili skoro nikavog  efekta u liječenju ovog poremećaja.

Obzirom na ostale  momente   koji mogu dovesti  do crvenog  dermografizma,  prije nego što se   crveni dermografizam  okarakteriše  kao  spoljna, kožna manifestacija neurovegetativnog poremećaja, zahtijeva  sve  pretrage   koje  će isključiti postojanje  nekog  drugog, ozbiljnijeg oboljenja, koje  ima  za  rezultat  crveni dermografizam.

Bijeli  dermografizam   liječi se u  sklopu liječenja osnovnog  oboljenja,  a  to je  atopijski dermatitis.