Rh negativna krvna grupa i trudnoća

Rh negativna krvna grupa i trudnoća

Rezus senzibilizacija
Ljudi mogu pripadati jednoj od četiri krvne grupe- A, B, AB i O- koje se nalaze u crvenim krvnim zrncima (eritrocitima).  Postoji još jedna važna razlika u ljudskoj krvi koja se zove rezus faktor, koji se takođe nalazi u crvenim krvnim zrncima. Ljudi koji su rezus pozitivni imaju supstancu poznatu kao D antigen na površini svojih crvenih krvnih zrnaca – za njih se kaže da su RhD-pozitivni. Ljudi koji su rezus negativni nemaju D antigen u njihovim krvnim zrncima – oni su RhD-negativni.  Krvne grupe i rezus faktori se nasljeđuju od roditelja.

Prva trudnoća
Tokom trudnoće i porođaja rezus faktor D može da odigra značajnu ulogu kada RhD-negativna majka nosi RhD-pozitivnu bebu. Do toga može da dođe jedino kada je otac bebe RhD-pozitivan – ali neće sva djeca koja imaju RhD-pozitivnog oca biti RhD-pozitivna. Tokom trudnoće placenta se ponaša kao barijera između crvenih krvnih zrnaca majke i bebe. Međutim, ponekad mala količina krvi bebe može da pređe u krvotok majke.

Ako neko od krvnih zrnaca RhD-pozitivne bebe dospije u krv RhD-negativne majke, ona će reagovati na D antigen u krvi bebe i počeće da stvara antitijela.  Ovaj proces se zove ‘rezus senzibilizacija’. On obično ne predstavlja problem tokom prve trudnoće, ali može da ima ozbiljne posljedice za naredne trudnoće.

Obično krvna zrnca bebe dospjevaju u krv majke u vrijeme porođaja. Ali to može da se desi i na drugi način, na primjer tokom spontanog pobačaja ili abortusa, ili ako se nešto desi tokom trudnoće kao što je amniocenteza, biopsija vilusa placente, vaginalno krvarenje ili poslije povrede trbuha. Događaj koji može prouzrokovati da majka stvara antitijela protiv D antigena se naziva ‘događaj koji može potencijalno da dovede do senzibilizacije’.

Naredne trudnoće
Ako žena zatrudni sa drugim RhD-pozitivnim djetetom, antitijela mogu da pređu u krv bebe i napadnu crvena krvna zrnca. To se zove ‘hemolitička bolest novorođenčadi’ ili ‘MHN (Morbus haemoliticus neonatorum)’. MHN može da bude blaga, ali može takođe da dovede do žutice, oštećenja mozga ili čak i do smrti djeteta.

Zahvaljujući rezus profilaksiji sa anti-D imunoglobulinom, rezus senzibilizacija tokom trudnoće i poslije rođenja djeteta može se sada u velikoj mjeri spriječiti.
Profilaksa je riječ za lijek koji se koristi da bi se spriječilo da se nešto desi.  Rezus ili antiD profilaksa znači davanje lijeka koji se zove anti-D imunoglobulin da bi se spriječilo da žena stvara antitela protiv RhD-pozitivnih krvnih zrnaca i da bi se spriječio MHN kod nerođenog djeteta. Zaštitni efekat anti-D imunoglobulina traje samo nekoliko mjeseci, tako da se tretman mora ponoviti tokom i poslije svake trudnoće. Anti-D imunoglobulin se daje kao injekcija ili u mišić (intramuskularna injekcija) ili u venu (intravenozna injekcija).

Tokom trudnoće
U principu, svim trudnim ženama koje su RhD-negativne i koje nemaju antitela protiv D-antigena se preporučuje da sprovedu profilaksu sa anti-D imunoglobulinom. To će biti ili kao jedna injekcija između 28. i 30. sedmice trudnoće ili kao dvije injekcije 28. i 34. sedmice trudnoće.  Ovo je poznato kao ‘rutinska prenatalna profilaksa’.

Poslije porođaja
Poslije rođenja, krv bebe će biti testirana.  Ako se otkrije da je beba RhD-pozitivna, majka će dobiti još jednu injekciju anti-D imunoglobulina, obično u roku od 3 dana od porođaja. Ovo je poznato kao ‘postnatalna profilaksa’.

Komplikacije tokom trudnoće
Dodatne injekcije anti-D imunoglobulina mogu biti potrebne poslije događaja koji potencijalno mogu da izazovu senzibilizaciju poput:

• Pretećeg pobačaja ili pobačaja koji je u toku
• Vanmaterične trudnoće
• Prekida trudnoće
• Vaginalnog krvarenja
• Ginekoloških intervencija poput biopsije placente, amniocenteze ili spoljne rotacije ploda
• Povrede trbuha na primjer, poslije pada ili saobraćajnog udesa

Značajno je da majka prijavi sve događaje poput vaginalnog krvarenja ili povrede trbuha svojoj babici ili doktoru što je prije moguće.

mamaibeba.rs